Deprem Yönetmeliği Binanızı Nasıl Etkiliyor?

2019 başında yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, önceki yönetmelikten yalnızca katsayı değişikliğiyle ayrılmıyor; tasarım mantığını değiştiriyor. Yeni yaklaşımda binanın "yıkılmaması" değil, belirlenen deprem seviyesinde hangi performansı göstereceği hesaplanıyor.

Performans esaslı tasarım ne demek?

Eski yönetmelikte tek bir deprem seviyesi için dayanım kontrolü yapılırdı. Yeni yönetmelikte farklı tekrarlanma periyotlarına sahip deprem seviyeleri tanımlanıyor ve binanın her seviyede kabul edilebilir hasar sınırları içinde kalması isteniyor. Hastane, okul gibi yapılar için bu sınırlar daha katı.

Yeni binalarda ne değişti?

• Zemin sınıfı artık saha ölçümüne dayalı olarak daha ayrıntılı belirleniyor
• Beton sınıfı minimum C25, donatı sınıfı B420C veya B500C olmalı
• Kolon-kiriş birleşim bölgelerinde etriye sıklaştırma kuralları katılaştı
• Düzensizlik içeren yapı formlarında ek analiz zorunluluğu geldi

Mevcut binalar için anlamı

2000 öncesi yapılan binaların büyük bölümü bugünkü yönetmeliğin istediği performansı sağlamıyor. Ancak bu, her binanın yıkılması gerektiği anlamına gelmiyor. Performans analizi sonucunda güçlendirme maliyeti yeniden yapım maliyetinin %40'ının altında kalıyorsa güçlendirme mantıklı bir seçenek oluyor.

Ne yapmalı?

Binanızın yapım yılını, kat adedini ve varsa mevcut projelerini bir inşaat mühendisine gösterin. Ön değerlendirme ücretsiz yapılabilir. Karot ve donatı tespiti gerektiren detaylı analiz ise ortalama 3-4 hafta sürer.